وکیل حجت اله کریمیان

وکیل پایه یک دادگستری (اصفهان)
وکالت تخصصی در دعاوی کیفری

موبایل: 09132100173

دکتر علی باغانی

وکیل پایه یک دادگستری (تهران)

موبایل: 09121279417
تلفن: 02188923854

نریمان کازرونی

وکیل پایه یک دادگستری (تهران)

موبایل: 09121340411

مصادیق جرم توهین

توهین ساده (ماده ۶۰۸ ق.م.ا کتاب پنجم)

[تعداد: 0   میانگین: 0/5]

بهترین وکیل جرم توهین در تهران

این اصطلاح حقوقی که بر مبنای شخصیت طرف و میزان مجازات انتخاب شده است (توهین نسبت به اشخاص عادی که مجازات مرتکب نسبت به سایر جرایم توهین اخف است موضوع ماده ۶۰۸ ق.م. (کتاب پنجم) می باشد: «توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.»

متن ماده از نظر ادبی دارای اشکال است و باید به این نحو اصلاح شود: «… نباشد مرتکب به مجازات … محکوم خواهد شد.» و یا این که به جای کلمه «به» از عبارت مستوجب» استفاده شود. ویژگی های این جرم عبارتند از :

عام بودن افراد

افراد» شامل کلیه اشخاص اعم از حقیقی، حقوقی، زنده، مرده، زن، مرد، عاقل، مجنون، صغير، بالغ، ایرانی، بیگانه مسلمان یا غیر مسلمان، حکومتی و امثال آنهاست، مشروط بر این که به موجب قانون دیگری تخصیص نخورده باشد مانند مأمورین حکومت که توهین به آنها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن مشمول ماده ۶۰۹ ق.م.ا. کتاب پنجم) خواهد بود و یا اشخاص موضوع سایر مواد به شرح آتی. نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه در تعریف واژه «افراد» چنین است: «… کلمه افراد مذکور در ماده ۸۶ قانون تعزیرات (ماده ۶۰۸ ق.م.1. (کتاب پنجم) شامل اشخاص عادی و معمولی و در مقابل اشخاصی است که به مناسبت شغل و وظیفه خاص در قانون موقعیت خاص و استثنائی برای آنان پیش بینی شده است مانند رئیس جمهور و وزرا…». بنابراین حکومتی ها نیز مادام که در حال ویا به مناسبت انجام وظیفه نباشند، از جمله افراد محسوب می شوند.

تمثیلی بودن مصاديق

مصادیق توهین در این ماده با توجه به استفاده از اصطلاح «از قبيل» تمثیلی است، اما چنانچه عمل ارتکابی فحاشی و یا استعمال الفاظ رکیک نباشد باید از نظر قبح و درجه وهن در ردیف آنها باشد و بنابراین توهین های اخف از فحاشی و الفاظ رکیک مشمول این ماده نخواهند بود، مانند این که گفته شود: «فلان وکیل دادگستری یا فلان سردفتر رسمی در کارهای خود مهمل و بی بندوبار است… یا این که فلان قاضی دادگستری روی خصومت یا تمایلات شخصی خود حکم میدهد» یا این که کسی به یکی از افراد این ماده بگوید «به تو مربوط نیست» یا «فضولی موقوف» یا «غلط نکن» و امثال آنها. به همین ترتیب است گفتن واژه نفهم، بی شعور، احمق، که فحاشی و الفاظ رکیک محسوب نمی شوند. در واقع، قانونگذار با استفاده از مصادیق مذکور در ماده ۶۰۸، نخواسته است مطلق موهن بودن عرفی را جرم تلقی نماید.

همچنین توهین ساده با ترک فعل محقق نمی شود زیرا اشاره به ترک فعلی که برای افراد عادی معادل فحاشی یا الفاظ رکیک باشد، از نظر نگارنده، امکان پذیر نیست.

تعامل توهین با قذف

توهین مشمول ماده ۶۰۸ ق.م… (کتاب پنجم) ممکن است مصداق قذف نیز باشد. مقنن با تصریح به این که «چنانچه موجب حد قذف نباشد»، به طور ضمنی بر این نکته تاکید دارد که در غیر این صورت، فقط به مجازات حد قذف محکوم خواهد شد و تمرير مرتکب منتفی است. استعمال برخی از واژگان یا جمله ها از نظر منطوق، قدف محسوب می شود ولی مادام که منظور مرتکب، ارتکاب زنایا لواط نباشد، توهین خواهد بود مانند آن که کسی به فرزند مشروع خود بگوید تو فرزند من نیستی ولی غرض اور حرام زاده بودن وی و به تبع آن ارتكاب زنا از ناحیه همسرش نباشد و یا حتی اگر به فرزند خود بگوید حرام زاده و قصد او اشاره ضمنی به تیزهوشی وی باشد. در غیر این صورت، هرچند فعل واحد دارای دو عنوان توهین و قذف خواهد بود، برابر ماده ۶۰۸ ق.م.ا (تعزیرات)، مرتکب فقط به مجازات حد محکوم می گردد.

این نکته در صدر تبصره ماده ۱۳۵ ق.م.ا مورد تأکید قرار گرفته است. استثنای وارد بر آن، ناظر به موردی است که رفتار مرتکب نسبت به مخاطب، دشنام و نسبت به غایب قذف محسوب گردد که در این صورت مرتکب به هر دو مجازات توهین و قذف محکوم می شود. در واقع رفتار ارتکابی به رغم وحدت آن، متضمن دو جرم حدی و تعزیری است و برخلاف قاعده که باید فقط حد تعیین گردد، به طور استثنایی حکم به جمع مجازاتها (حد و تعزیر) داده میشود. به موجب تبصره ماده ۱۳۵: در صورتی که جرم حدی از جنس جرم تعزیری باشد مانند سرقت حدی و سرقت غیر حدی یا مانند زنا و روابط نامشروع كمتر از زنا، مرتکب فقط به مجازات حدی محکوم می شود و مجازات تعزیری ساقط می گردد، مگر در حد قذف که اگر قذف نسبت به شخصی و دشنام به دیگری باشد، مرتکب به هر دو مجازات محکوم می شود.» ماده ۲۵۲ ق.م.ا با تأکید بر ضرورت اذیت شدن مخاطب توهین، تکرار تبصره ماده ۱۳۵ همین قانون است.

مجازات توهین ساده

این جرم دارای دو مجازات اصلی است که قاضی مختار به انتخاب یکی از آنها یعنی شلاق یا جزای نقدی است و جمع آنها ممنوع است: شلاق تا (۷۴) ضربه و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی. تعیین میزان جزای نقدی با توجه به ماده ۲۸ ق.م.ا صورت می گیرد: «کلیه مبالغ مذکور در این قانون و سایر قوانین از جمله مجازات نقدي، به تناسب نرخ تورم اعلام شده به وسیله بانک مرکزی هر سه سال یک بار به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب هیأت وزیران تعدیل و در مورد احکامی که بعد از آن صادر می شود لازم الاجراء می گردد.»

ضرورت شکایت

ماده ۶۰۸ ق.م.ا. (کتاب پنجم) از مصادیق ماده ۱۰۴ ق.م.ا و قابل گذشت است و لذا شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است.

توهین غیابی و غیرعلنی

اطلاق ماده ۶۰۸ ق.م.ا. (کتاب پنجم): «توهین به افراد…» در ظاهر اجازه می دهد که توهین های غيابی اعم از علنی یا غیرعلنی را نیز در ردیف توهین های حضوری و علنی قرارداد و مرتکب را مجازات نمود. این تفسیر هرچند با منطوق ماده تعارضی ندارد ولی تفسير موسعی است که با شرایط اجتماعی، اخلاق عمومی، سیاست های جرم زدایی، نظام قانونی ایران، چندان سازگاری ندارد. فقدان رویه قضایی الزام آور و یا اندیشه های حقوقی قابل استناد نیز بر تردید در اعمال چنین دیدگاهی می افزاید. پذیرش مصادیق توهین های غیابی به طور مطلق، جمعیت کیفری کشور را به نحو فزایندهای بالا می برد و وضع را از آنچه که هست وخیم تر می نماید. آراء به ذیل بر ضرورت حضور شاکی در هنگام توهین تاکید دارد:

دادنامه: ۹۱۰۹۹۷۰۲۶۹۶۰۰۵۶۶ – مورخ 03/08/1396

رأی دادگاه

در خصوص اتهام خانمها س.گ. فرزندم. و سر فرزندح. دائر بر توهین موضوع شکایات خانم م.ش. با عنایت به جامع اوراق و محتویات پرونده و صرف نظر از تناقض موجود في مابین اظهارات شهود در خصوص حضور یا عدم حضور شاکی در مورد ادعا چون حسب اظهارات شاکی نامبرده در زمان مورد نظر در محل حضور نداشته است و توهین از جمله جرایمی است که مجنى عليه (شاکی) خود باید مستمع و شنونده باشد تا شنیدن الفاظ موجب وهن وی گردد؛ در حالی که حسب اظهار شاکی وی در مکان حضور نداشته است لذا وقوع جرم احراز نمی گردد و نظر به حکومت اصل کلی برائت و اصل تفسير مضيق قوانین جزایی و به استناد اصل ۲۷ قانون اساسی بند الف ماده ۱۷۷ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری حکم بر برانت متهم صادر می گردد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در محاکم محترم تجدید نظر استان تهران است.

دادرس شعبه ۱۱۰۳ دادگاه عمومی جزایی تهران – رمضانی

رأی دادگاه

در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم م.ش. نسبت به دادنامه شماره ۰۰۵۶۳ مورخ 29/6/91 صادره از شعبه ۱۱۰۳ دادگاه عمومی جزایی تهران که به موجب آن رأی بر برائت تجدید نظر خواندگان از اتهام توهین اصدار يافته است، نظر به این که تجدیدنظرخواه در این مرحله از رسیدگی دلیل خاص و جهات موجهی که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را فراهم نماید ارائه ننموده و دادنامه از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی و مبانی استدلال و استنباط و انطباق با قانون فاقد ایراد و اشکال اساسی است على هذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی واصله مستند به بند الف ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری دادنامه معترض عنه تأييد و استوار می گردد. رأی صادره قطعی است.

رئیس شعبه ۵۳ دادگاه تجدیدنظر استان تهران – مستشار دادگاه

ساداتی – طائفي

هرچند نگارنده با این دیدگاه على الأصول مخالف نیست ولی استدلال دادگاه به این که وهن شاکی موکول به حضور وی و شنونده بودن الفاظ است محل تردید و تأمل است . زیرا چگونه می توان پذیرفت که در یک جلسه علنی که با حضور عده کثیری تشکیل گردیده، استدلال الفاظ رکیک نسبت به شاکی غایب، موجب وهن او نباشد؛ همچنین است اگر طرف توهین، در جلسه حاضر و به علت ضعف شنوایی قادر به شنیدن الفاظ وهن آور نباشد. بنابراین باید میان توهین حضوری و غیابی از یک سو، و علنی یا غیر علنی بودن از سوی دیگر، قایل به تفصیل بود. در مورد توهین از طریق رادیو و تلویزیون و امثال آن نباید در تحقق جرم، دچار تردید بود.